هویت و مسئولیت «مستمعین» در نگاه امام عصر(عج)

از دعاهای منسوب به امام عصر(عج)، دعای معروف «اللَّهُمَّ ارْزُقْنَا تَوْفِیقَ الطَّاعَهِ…» است که به زیبایی هر چه تمام و در فرازهایی کوتاه، وظایف منتظران از اقشار و صنوف مختلف را بیان کرده و راه و رسم زندگی به سبک انتظار را نشان می دهد.

از این رو، در سلسله مطالبی شرح فرازهای نورانی و ژرف این دعا مرور می شود:

امام عصر(عج) در ادامه این دعای شریف بیان می کنند:

«و علی المستمعین بالإتّباع و الموعظه؛ بر شنوندگان پیروی و پند گیری تفضل نما»

آیت الله العظمی جوادی آملی در شرح این فراز به نکاتی اشاره دارد: «از مردمی که نه در سلک علما هستند و نه در زمره دانشجویان، با ظرافتی خاص به «مستمعین» یاد شده است، تا بفهمانند اگر کسی از دو گروه مذکور نیست برای سعادتمندی راهی جز گوش سپردن و متابعت از راه شناسان ندارد. وظیفه خطیر و راه منحصر هدایت این گروه در دو عنوان کلی بدین شکل بیان شده است:

اتّباع

اقتضای معنای متابعت، حرکت همراه با میل و اراده در پشت سر کسی یا چیزی است؛ خواه در عمل تابع او گردد یا در فکر و نظر، بنابراین، نخستین وصف از ویژگی های انتظار راستین اهل استماع آن است که با میل و رغبت در پی دین شناسان و عالمان ربّانی که مقصد و مقصود اوامر معصوم (ع) را می شناسند حرکت کنند و از مسیر نورانی قرآن و عترت منحرف نشوند: و علی المستمعین بالاتّباع.

موعظه
واژه موعظه به منای ارشاد به حق از راه تذکره های مفید و اثرگذار است؛ لیکن به قرینه مقام و نیز قرائن لفظی چون «مستمعین» و «اتباع» چنین فهمیده می شود که موعظه در اینجا به معنای «اتعاظ» یعنی پندپذیری و قبول ارشاد است. بر این اساس منتظرانِ مستمع باید قلب خویش را بر سخنان حکیمانه عالمان ربّانی که برگرفته از معارف ناب قرآن و عترت است بگشایند: و الموعظه.»[۱] اصل (اتباع) کسی را تعقیب و دنبال نمودن است و نیز این کلمه در (پیروی از) دین و عقل و عمل (فردی) نیز به کار برده می شود.

مفسرین در قرآن (اتباع) را به همین دو معنی ترجمه و تفسیر کرده اند:

به معنای تعقیب و دنبال نمودن در قرآن این چنین آمده: «فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ بِجُنُودِهِ …» (سوره طه آیه ۷۸﴾ یعنی : پس فرعون با لشکریانش آنها را دنبال وتعقیب کرد. ومانند آیه: «فَأَتْبَعُوهُم مُّشْرِقِینَ» (سوره شعراء، آیه۶۰) یعنی: پس هنگام برآمدن آفتاب آنها را تعقیب و دنبال کردند .
و به معنای دوم یعنی (پیروی نمودن از فردی) آمده همانند: «إِذْ تَبَرَّأَ الَّذِینَ اتُّبِعُواْ مِنَ الَّذِینَ اتَّبَعُواْ وَرَأَوُاْ الْعَذَابَ وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الأَسْبَابُ».

پی نوشت:
۱- امام مهدی موجود موعود، ص۲۰۸٫

*به کوشش گروه ادعیه و زیارات مرکز تخصصی مهدویت

منبع : خبرگزاری شبستان

0

همچنین ببینید

مذهبی

آماده شدن برای ورود به ماه رمضان

قبل از ورود به ماه رمضان که ماه بخشش و استغفار می باشد، بهتر است …

اخبار ویژه مذهبی

آیت الله مکارم شیرازی شرکت در مسابقه “برنده باش” را قمار اعلام کرد

مرجع عظام تقلید به استفتایی درباره یکی از مسابقات تلویزیونی پاسخ داده که “این کار …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.